Kennisevent:
Natuurinclusief in de praktijk

Van weten waarom naar weten wat je kunt doen

"Twee jaar geleden stond ik hier ook. Toen ging het vooral over: wat is natuurinclusief precies en waarom is het belangrijk?"

Met die constatering opende Kaspar Buinink, adviseur natuurinclusief bij DHM, het kennisevent Natuurinclusief in de praktijk. Twee jaar later groeit de kennis en is er steeds meer bewustzijn van de waarde van natuur. Daarmee verschuift ook de vraag: hoe brengen we natuurinclusiviteit daadwerkelijk verder in de praktijk?

Wat kun je vanuit jouw eigen rol doen? Waar heb je invloed? Wie heb je nodig? En wat zie je als je verder kijkt dan je eigen project of opgave?


Wat werkt al in de praktijk?

Eva Aarts, duurzaamheidscoördinator bij Boskalis Nederland, liet zien hoe je kunt beginnen binnen projecten die er al zijn. Boskalis koos er bewust voor om in tien projecten extra in te zetten op natuurinclusief bouwen, juist om ervaring op te doen en te ontdekken wat werkt. Met een Natuur Inclusief Bouwen scan worden kansen vanuit het landschap vertaald naar concrete maatregelen en projectkeuzes.

Eva liet daarbij zien dat verandering niet alleen draait om instrumenten. Bij Boskalis werken bouwers die graag iets moois willen maken. Door natuurinclusiviteit aan dat vakmanschap te verbinden, ontstaat bewustwording vanuit het werk zelf.

Mink Enthoven, ecoloog bij het Ingenieursbureau van gemeente Den Haag, liet zien hoe je natuurinclusiviteit ook structureler onderdeel maakt van de projectpraktijk. Den Haag gebruikt daarvoor onder andere een natuurkansenscan, richtlijnen en een natuurinclusief puntensysteem. In de Binckhorst wordt zichtbaar hoe dat doorwerkt in concrete keuzes voor de openbare ruimte en gebiedsontwikkeling.

Zijn beeld bleef hangen: zorg dat de groene stoel aan tafel zit wanneer er nog iets te kiezen valt.


Mink Enthoven, ecoloog bij het Ingenieursbureau van gemeente Den Haag

Eva Aarts, duurzaamheidscoördinator bij Boskalis Nederland

Eerst bewustwording, dan draagvlak

In het gesprek met Eva, Mink en de zaal kwam één punt steeds terug: natuurinclusiviteit verder brengen vraagt om mensen die initiatief nemen.

Dat initiatief kan overal ontstaan. Een opdrachtnemer die een kans ziet en die bij de opdrachtgever neerlegt. Een opdrachtgever die ruimte maakt voor een voorstel. Of iemand die binnen de eigen organisatie collega's betrekt en het onderwerp verder brengt.

Maar voordat mensen daarin meegaan, moeten ze eerst zien wat natuurinclusiviteit voor hun eigen werk kan betekenen. Bewustwording komt vóór draagvlak.

Juist daarin sloten de verhalen van Eva en Mink mooi op elkaar aan. Eva liet zien dat je bij Boskalis kunt aansluiten bij iets wat bouwers al belangrijk vinden: iets moois maken. Mink liet zien hoe belangrijk het is dat het perspectief van natuur op tijd aan tafel zit en onderdeel wordt van concrete keuzes.

Zo wordt natuurinclusiviteit niet iets van alleen de ecoloog of duurzaamheidsadviseur, maar iets waar anderen vanuit hun eigen rol ook aan kunnen bijdragen.


Anders kijken, eerder kiezen

Rob de Wit Palo, Strateeg Natuurinclusief bij Provincie Zuid Holland, verbreedde daarna de blik. Vanuit zijn ervaring liet hij zien dat je vanuit je eigen rol veel in beweging kunt brengen, maar ook dat belangrijke keuzes over ruimte, programma, infrastructuur en budget vaak al vroeg worden gemaakt.

Wie natuur echt een volwaardige plek wil geven, moet daarom soms anders naar de opgave kijken. Rob nam de zaal mee in Gezond Ontwerpen én Rekenen, een aanpak waar hij vanuit Provincie Zuid Holland aan heeft meegewerkt en die in een recent onderzoek op een eerste gebiedscasus is doorgerekend.

Gezond Ontwerpen kiest bewust een andere volgorde: bodem, water, natuur en mens vormen het vertrekpunt, waarna gebiedsstructuur, mobiliteit en programma een plek krijgen. Gezond Rekenen verbreedt vervolgens de afweging door naast financiële waarden ook beheer en maatschappelijke waarden zoals gezondheid, natuur en klimaat mee te nemen.

Daarmee ontstaat vooral een andere manier van kijken. Een die helpt om eerder andere vragen te stellen en bredere waarden mee te nemen in keuzes.

Rob de Wit - Palo, strateeg natuurinclusief bij de Provincie Zuid-Holland


Van inzicht naar handelingsperspectief

Met die bredere blik gingen de deelnemers vervolgens terug naar hun eigen praktijk. Want anders kijken naar een opgave begint ook met scherp krijgen wat je daar zelf in kunt betekenen.

In de gesprekken werd daarom ingezoomd op de eigen invloed, geïnspireerd op de praktijkvoorbeelden van Eva en Mink. Van daaruit keken deelnemers verder dan hun eigen project, rol of organisatie: hoe draagt mijn handelen bij aan een grotere opgave? En wie heb ik nodig om daar daadwerkelijk stappen in te zetten?

Zo kwamen drie perspectieven samen: inzoomen op je eigen invloed, uitzoomen naar de grotere opgave en verbinden met de mensen die nodig zijn om verder te komen.

Vanuit dat inzicht werd de stap naar handelingsperspectief gemaakt. Welke concrete stap kun je zelf zetten? En welke handvatten heb je daarvoor nodig?

Vervolgens sloten sloten we de middag af met de vraag:

Wat ga jij vanaf morgen anders doen?

Want meer kennis en bewustzijn zijn belangrijke stappen. Uiteindelijk krijgt natuurinclusiviteit pas vorm wanneer we die vanuit onze eigen rol weten om te zetten in de praktijk.